قياس داراي ارکاني است که عبراتند از:

1. اصل = آنچه که حکم شرعي آن را مي دانيم

2. فرع = آنچه که حکم شرعي آن را نمي دانيم

3. علت = آنچه که بين اصل و فرع مشترک است

4. حکم اصل

مثلاً اگر شارع گفت : الخمر حرام لانه مسکر = يعني شراب انگور مست کننده است و حرام است ، و مجتهد بخواهد از طريق قياس، حكم فقاع (آب جو)  را مشخص نمايد، اصل عبارت است از خمر ( چون حکمش را مي دانيم )، فرع عبارت است از فقّاع ( چون حکمش را نمي دانيم )، علت عبارت است از اِسكار ( چون بين اصل و فرع مشترک است = مست کننده بودن بين اصل و فرع مشترک است ) و حكم اصل عبارت است از حرمت.