دانلود جزوه اصول فقه

دانلود جزوه اصول فقه 

              

موضوع علم اصول

موضوع اصول فقه

در این كه موضوع اصول فقه چیست، بین اصولیون اختلاف است که نظرات آنها اشاره می‌كنیم:

الف. موضوع علم اصول ادله چهارگانه یعنی (كتاب، سنت، اجماع و عقل) است

ب. موضوع اصول فقه هر چیزی است که بتوانیم آن را در راه استنباط احکام استفاده کنیم 

ج. موضوع علم اصول ادله اربعه به علاوه ی قیاس است

د. موضوع علم اصول ادله اربعه به علاوه ی قیاس و استحسان است 

واجب شرعی

واجب شرعی: 

واجب شرعی آن است که شارع مقدس فعل یا ترک آن را به طور اکید درخواست کرده است، مثل: نماز و روزه.

امر به صیغه

امر به صیغه: 

منظور از امر به صیغه ھر صیغه ای است که در معنی و مفهوم طلب ودستور بکار رود، اعم از آن که به صیغه امر باشد مانند: اُکْتُبْ یا آن که در طلب بکار رود، مانند اَطْلَبَ.

تعریف اصول فقه

معنای لغوی و اصطلاحی اصول فقه:

عنوان اصول فقه از دو کلمه تشکیل شده است: اصول و فقه.
اصول: جمع اصل و اصل در لغت چیزی است که شیء دیگر بر آن مبتنی است. قواعد علم به احکام ( العلم بالاحکام الشرعیه الفرعیه عن ادلتها التفصیلیه )
فقه: در لغت به معنای فهم عمیق و در اصطلاح فقهاء عبارت است از به دست آوردن احکام شرعی فرعی از روی دلیل های تفصیلی آنها

تعریف اصول فقه:
اصول فقه، علمی است که در آن از قواعدی بحث میشود که نتیجۀ آنها در استنباط حکم شرعی مورد استفادۀ مجتهد قرار میگیرد. از این رو، علم اصول فقه نسبت به علم فقه، علمی ابزاری است که فقیه به وسیلۀ آن میتواند احکام شرعی فرعی را از منابع آنها یعنی کتاب، سنّت، اجماع و عقل استنباط کند.

قرآن قطعي الصدور است

قرآن قطعي الصدور است

قرآن قطعی الصدور است؛ این جمله به این معنا است که این کتاب الهی از جانب خداوند کریم صادر شده است و ما به این مسئله که قرآن از جانب خداوند کریم صادر شده است  و به‌دست ما رسیده است قطع و یقین داریم.

حرمت

حرمت
در اصطلاح فقه، حکم به طلب ترک فعلی که انجامش موجب عقاب شود حرمت نام دارد و خود فعل؛ حرام یا محظور نامیده می‌شود.

مفهوم غایت

مفهوم غایت
بعضی جملات دارای غایت هستند. این جملات هم؛ مفهوم مخالف دارند.
ادات غایت مانند : تا؛ مادامی که و ...
مثال‌هایی برای مفهوم غایت
مثال اول: ورثه‌ي موصي نمي‌تواند در موصي‌به تصرف کند مادامی که موصي‌له رد يا قبول خود را به آن‌ها اعلام نکرده است. اگر تأخير اين اعلام موجب تضرر ورثه باشد حاکم موصي‌له را مجبور مي‌کند که تصميم خود را معين نمايد
مثال دوم: در طلاق خلع و مبارات مادامی که زن رجوع به عوض نکرده باشد.
مثال سوم: دیه قطع دست تا آرنج ۵۰۰ دینار است.
مثال چهارم: عده طلاق و فسخ نکاح ...در مورد زن حامله تا وضع حمل است.
مثال پنجم: دادگاه می‌تواند نسبت به اشخاصی که موجب اختلال نظم جلسه می‌شوند تا ۲۴ ساعت حکم حبس دهد.

اصالة الظهور

اصالة الظهور
هرگاه لفظ يا عبارتى ظهور در معنایی داشته باشد و در عين‌حال احتمال برود كه گوينده، معنايى خلاف ظاهر لفظ را اراده كرده باشد؛ در این صورت؛ اصل بر اين است كه معنای ظاهر، موردنظر او بوده و به احتمال مخالف ظاهر اعتنا نمى‌شود، مگر اينكه قرينه و دلیلی بر اراده معناى خلاف ظاهر وجود داشته باشد.
مثال: در ماده ای از قانون لفظ «ید» به کار رفته است و معنای ظاهر آن این است که منظور از «ید»؛ دست می‌باشد و معنای غیر ظاهر آن این است که منظور از آن استیلا می‌باشد. حال می‌گوییم منظور از لفظ ید در آن جا دست است مگر قرینه به ما بگوید که منظور از ید استیلا است.

تعریف اهعل سنت از اصول فقه

برخى از اصولیون اهل سنت ، اصول فقه را چنین تعریف نموده اند:
انه ادراک القواعد التى یتوصل بها الى استنباط الفقه ؛ اصول فقه ، علم به قواعدى است که براى استنباط احکام فقهى به آنها تمسک مى شود